بريزند سپس بر سر چاه ايستاد و به آنان خطاب كرد و فرمود : آيا آنچه را كه خداى شما وعده كرده حقيقت داشت ؟ مسلمانان گفتند : آنان مردگانند و چگونه با آنان سخن مىگوييد . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : شما از آنان شنواتر نيستيد ، آنان مىشنوند ، ولى اجازه سخن گفتن ندارند . » « 1 » مواقف الأشهاد و تفسير آن مواقف الاشهاد يا جايگاه گواهان در آخرت برگرفته از آيات سورهء غافر است كه مىفرمايد : إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ * يَوْمَ لَا يَنفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ » « 2 » بىترديد ما پيامبران خود و مؤمنان را در زندگى دنيا و روزى كه گواهان [ براى گواهى دادن ] به پا ايستند ، يارى مىكنيم . * همان روزى كه عذرخواهى ستمكاران سودشان ندهد و براى آنان لعنت خدا و سراى سخت و بدى است . به راستى ، اگر در اين روز سخت يعنى همان روزى كه هر كس به كار خويش مشغول است و كسى را ياراى دور ساختن عذاب از خود و ديگران نيست ؛ پرده ستاريت حق تعالى آويخته نشود ما بندگان با رسوايى چه خواهيم كرد ! گر مسلمانى از اين است كه حافظ دارد * آه اگر از پى امروز بود فردايى ( حافظ شيرازى )

--> ( 1 ) - الهيات و معارف اسلامى : 488 . ( 2 ) - غافر ( 40 ) : 51 - 52 .